Porównanie samic szlachara Mergus serrator i norogęsi Mergus merganser. Ptaki sfotografowane na zb. Jeziorsko 25.01.2009.

Szlachar i nurogęś, te dwa gatunki traczy są charakterystyczne i nie do pomylenia, jeśli widzimy dorosłe samce w szatach godowych. Jednakże samice są bardzo podobne i posiadają ten sam schemat ubarwienia. Samice obu gatunków mogą być więc mylone, a rzadsze (szczególnie w głębi lądu) szlachary przeoczane.

Następujący zestaw cech pozwala na identyfikację samic tych traczy:

• Szlachar jest nieco mniejszy i smuklejszy od nurogęsi.
• Oba gatunki wyróżnia też odmienne ułożenie sterczących piór z tyłu głowy, tworzących czub. U szlachara są one bardziej postrzępione i nie zwisają z tyłu szyi jak u nurogęsi.
• Dziób nurogęsi jest krótszy, wysoki u nasady, o barwie w różowym tonie. Dziób szlachara jest długi i równowąski, o barwie pomarańczowej.

• Grzbiet i boki ciała są bardziej szare u nurogęsi. U szlachara posiadają wyraźny brązowy odcień.
• Białe podgardle jest dobrze wyodrębnione u nurogęsi i mocno kontrastuje z brązem szyi. U szlachara jasne podgardle jest rozmyte i nie kontrastuje z bladym brązem szyi.
• Nurogęś ma czarną tęczówkę i nie ma jasnej obrączki ocznej. Szlachar ma czerwoną tęczówkę i posiada jasną obrączkę oczną.

• Pomiędzy bielą a brązem na szyi u nurogęsi występuję ostra i wyraźna granica. U szlachara, ponieważ brąz szyi jest bardziej blady, a pierś nie czystobiała lecz z odcieniem szarym, granica ta jest rozmyta i nie tworzy kontrastu.
• Nurogęś ma także jednolicie ciemnobrązowy kantarek. Szlachar zaś ma kantarek jaśniejszy z wąską jasną kreską łączącą dziób z jasną obrączką oczną.

Mewy białogłowe Larus cachinnans w szacie 1.zimowej bywają bardzo zmienne. Na powyższych zdjęciach przedstawione są stosunkowo ciemne osobniki. Szczególnie ptak na drugim planie należy do bardzo ciemnych.

Dorosły osobnik w szacie zimowej mewy białogłowej Larus cachinnans sfotografowany 1.12.2008 na tamie zbiornika Jeziorsko.

Istnieje część dorosłych mew białogłowych które w dogodnych warunkach obserwacji są bardzo charakterystyczne. Do takich osobników należy ptak z powyższych fotografii. Dodatkowo osobnik ten posiada ciekawy wzór ubarwienia na skrajnej, najbardziej zewnętrznej lotce 1.rzędu (P10) zwany ‘thayeri pattern’. Nazwa wzięła się od mewy arktycznej Larus thayeri, u której wzór ten występuje najczęściej. U mewy białogłowej jest to cecha bardzo rzadko występująca. Jej wystąpienie w tym przypadku można by tłumaczyć mocno zredukowaną ilością czarnej barwy na lotkach 1.rzędu. Tak zredukowana ilość czarnego koloru jest jednak charakterystyczna dla zachodnich populacji mew białogłowych, tzw. ‘ponticus’. Jednocześnie znamienną cechą dla tychże populacji są doskonale widoczne na fotografiach białe zatoki pomiędzy czarnymi wzorami na lotkach a ich szarymi nasadami. Cecha ta najwyraźniej występuje u mew białogłowych, rzadziej u mew srebrzystych, u których nigdy nie jest aż w tak dużym stopniu wyeksponowana, natomiast nie występuje wcale u mew romańskich.

Inny dorosły osobnik mewy białogłowej sfotografowany w tym samym miejscu.

Dorosłe mewy białogłowe przez cały rok posiadają czystobiałą głowę, bardzo rzadko w okresie zimowym występuje na karku i/lub pokrywach usznych śladowe kreskowanie. Kreskowania takiego możemy dopatrzeć się również u osobnika na zdjęciu obok. Ważną cechą jest też ciamna tęczówka, nie występująca u mew srebrzystych i mew romańskich. Niestety, nie wszystkie mewy białogłowe posiadają ciemną tęczówke. Kolor jej jest bardzo zmienny, jak wszystkie poszczególne cechy dużych mew. Zmienność jest tak duża, że nie zawsze istnieje możliwość oznaczenia danego ptaka do gatunku.

Zbliżenie głowy mewy białogłowej, tego samego ptaka co powyżej. Ilustracja do komentarza do tego wpisu.
 

Juwenalny osobnik sfotografowany 12.08.2007 na stawach w Pęczniewie przy zbiorniku Jeziorsko.

Orlica Larus ichtyaetus to osobliwy z wyglądu i nie do pomylenia gatunek w szatach ostatecznych, a szczególnie w szacie godowej. Jednak w szatach młodocianych ten gatunek mewy nie jest już tak charakterystyczny i może być łatwy do przeoczenia w stadach dużych mew. Szczególnie dotyczy to szaty juwenalnej, kiedy to upierzenie jest bardzo podobne do innych, regularnie występujących w tym okresie w Polsce mew, a zwłaszcza do mewy białogłowej, która posiada również bardzo zbliżoną sylwetkę oraz podobny kształt głowy i dzioba.

Czytaj dalej »

Prawdopodobna ‘mewa syberyjska’ Larus (fuscus) heuglini. Ptak w 2. kalendarzowym roku życia. Władysławowo 1-5. lipca 2007.

Próba oznaczenia na podstawie kryteriów wg artykułu Altenburg i inni. patrz: www.gull-research.org/heuglini-id/index.html

‘Mewa syberyjska’ uznawana obecnie za wschodni podgatunek mewy żółtonogiej Larus fuscus to prawdziwy identyfikacyjny problem. Pomimo intensywnych badań nad zmiennością tzw. ‘jasnopłaszczowych’ fuscusów, do których należy również ‘mewa syberyjska’, nie ustalono do tej pory diagnostycznego zestawu cech, na podstawie którego można by ją oznaczać. Wszystko za sprawą dużej zmienności oraz zachodzenia na siebie cech pozostałych podgatunków: brytyjskiego graellsii, skandynawskiego intermedius oraz bałtyckiego fuscus. Ze względu na odmienną strategię pierzenia, jego przebieg oraz fakt szybszego uzyskiwania szaty adulturalnej, jak dotąd najwięcej miarodajnych cech charakterystycznych dla podgatunku heuglini opisano dla szaty 1. wiosennej. Część osobników w tej właśnie szacie jest na tyle odmiennych od podgatunków zachodnich, iż wydaje się, że właśnie takie osobniki, posiadające zestaw właściwych cech, będą możliwe do oznaczania w przyszłości, kiedy zmienność cech upierzenia oraz przebieg pierzenia zostaną dla poszczególnych podgatunków szczegółowo poznane.

Do powyższej grupy należał ptak, którego obserwowałem na początku lipca 2007 na wysypisku śmieci we Władysławowie. Kolejną ciekawostką jest to, że ptaka tego zobaczyłem jeszcze raz lecz w zupełnie odmiennych okolicznościach !

Przeglądając po ponad roku od obserwacji w internecie stronę fińskiego fascynata mew Hannu Koskinena. Na jednej z podstron zobaczyłem ptaka, którego gdzieś już widziałem. Powróciłem do zdjęć z Władysławowa sprzed roku i po dokładnym porównaniu ze zdjęciami Hannu, doszedłem do wniosku, że to ten sam osobnik. Potwierdził to również Hannu, który sfotografował tego ptaka kilkanaście dni później na wysypisku śmieci w miejscowości Tara w Finlandii:

http://www.elisanet.fi/hj.koskinen/2cyheu_20070718.html

Galeria zdjęć w raz z opisem w dalszej części.

Czytaj dalej »

Młodociana mewa czarnogłowa Larus melanocephalus w szacie 1.zimowej wraz z młodocianą śmieszką Larus ridibundus w tej samej szacie.

Porównanie wyglądu, diagnostycznych cech u siedzących ptaków:

• mewa czarnogłowa nieco większa i mocniej zbudowana,
• u czarnogłowej grubszy i mocniejszy dziób,
• czarnogłowa - nogi i dziób czarne, śmieszka - nogi i dziób jasne,
• pióra średnich i małych pokryw skrzydłowych z innymi wzorami, w kształcie brązowych kotwiczek u czarnogłowej; u śmieszki pokrywy skrzydłowe jaśniejsze z wąskimi brązowymi kreskami tylko w centrum pióra (wzdłuż stosiny).

Rozpostarte skrzydła mewy czarnogłowej nie pozostawiają żadnej wątpliwości.