Co roku, najczęściej w północno-wschodniej Polsce spotykane są pojedyncze śpiewające samce zaroślówki Acrocephalus dumetorum. Niestety, jak do tej pory nie potwierdzono lęgów tego rzadkiego w naszym kraju gatunku, może tym razem…

Najregularniej spotykane są śpiewające samce na obszarze Żuław Wiślanych. Jednego z nich spotkałem w nocy z 12 na 13 czerwca również w tym obszarze. Poniżej charakterystyczny śpiew zaroślówki.

 Śpiew zaroślówki. 13.06.2010. Żuławy Wiślane

Fotografowanie zaroślówek nie jest łatwe. Ptaki ukrywają się w gęstym listowiu i są przy tym bardzo ruchliwe, ciągle zmieniając położenie. Na szczęście to położenie zdradza ich ciągły śpiew. Zwykle na krótko tylko ptak pojawia się całkowicie widoczny i kwestią refleksu jest jego uwiecznienie.

Nie łatwo udokumentować cały zestaw cech różniących zaroślówkę od podobnej łozówki Acrocephalus palustris. Często jednak ptak pokazuje swą głowę, na której zaznacza się charakterystyczny rysunek. Tak było też w tym przypadku.

U zaroślówki brew jest wyraźna i najjaśniejsza, biała nad kantarkiem, który jest dodatkowo bardzo ciemny. To powoduje, że pomiędzy okiem a dziobem rzuca się w oczy silny kontrast. Przy tym wszystkim jasna obrączka oczna nie jest wyróżniającym się elementem. Inaczej jest u łozówki. Kantarek jest jaśniejszy, a brew nad nim nie jest biała lecz kremowa, czy też wręcz szara. Najjaśniejszym elementem na boku głowy jest więc jasna obrączka oczna. Porównanie tych cech doskonale widoczne jest na dwóch powyższych fotografiach: zaroślówka po lewej, łozówka po prawej.

Słynna orlica z Jeziorska w tym sezonie pobija absoloutny rekord. Pierwsza jej obserwacja miała miejsce 2 sierpnia 2009. Dziś ostatni dzień lutego i orlica nadal siedzi. W ubiegłym sezonie znikła z Jeziorska na początku marca. Można więc śmiało powiedzieć, że ptak ten spędza na Jeziorsku większą część roku.

Ostatnio zaczęła też korzystać z dokarmiania, co widać na poniższym filmiku.

 

Identyfikacja jasnopłaszczowych podgatunków mewy żółtonogiej L. fuscus (greallsii/intermedius/heuglini) poza ich areałem lęgowym (w tym w Polsce) wciąż nie jest możliwa.  Wiadomo na podstawie wiadomości powrotnych, że do Polski zalatują podgatunki zachodnie graellsii i intermedius. Zapewne zalatuje też wschodni heuglini, często traktowany jako osobny gatunek. Trudno jednak to potwierdzić, choć istnieją dobrze udokumentowane stwierdzenia osobników posiadających zestaw cech charakterystycznych dla heuglini.

Czytaj dalej »

Stara znajoma jeziorskowa orlica pojawiła się już czwarty rok z rzędu na tamie zbiornika Jeziorsko. Tym razem wyjątkowo wcześnie bo już 2 sierpnia. Ptak wypoczywał wraz z wieloma innymi mewami na betonowych płytach zapory. W obrębie czarnych piór kaptura, z przodu głowy pojawiły się już białe pióra, co oznacza że pierzenie do szaty spoczynkowej rozpoczęte.

Ponieważ zbiornik jest wypełniony wodą po brzegi, sądzę że ptak bedzie regularnie wypoczywał w najbliższym czasie na betonowych płytach tamy. W tym okresie gromadzą się tam tysiące mew. Wypatrywanie orlicy najlepiej rozpocząć idąc rankiem (w poźniejszych godzinach mewy są regularnie płoszone przez spacerujących ludzi) od miejscowości Siedlątków, mając słońce za swymi plecami. Pozwoli to na dokładne obejrzenie przesiadujących mew i rybitw oraz umożliwi wykonanie dobrych zdjęć, w przeciwieństwie do zaprezentowanych obok, które były wykonane pod słońce.

Tama i jej okolice to o tej porze roku świetne miejsce do odczytywania mewich obrączek. Wśród kilku tysięcy śmieszek, musi trafić się jakiś ptak z kolorową obrączką. Dziś przykładowo trafił się ptak z chorwacką i polską obrączką.

Dodatkowo mewa pospolita z polską.

Przewaga kolorowych obrączek nad metalowymi widoczna jest na przykładzie rybitwy rzecznej. Na fotografii widać jedynie kontur jednej litery ‘H’ na metalowej obraczce, gdyby ptak miał kolorową, nie było by problemu z odczytem.

Zaganiacz mały Hippolais caligata to gatunek azjatycki i wschodnioeuropejski do tej pory nie stwierdzony w Polsce. Jest on jednak w ekspansji i regularnie gniazduje już w Finlandii oraz w Estonii. W ubiegłym roku odnotowano też pierwsze stwierdzenie śpiewającego samca na Litwie, ok. 70km od granic Polski. Należy więc mieć oczy otwarte na ten gatunek, gdyż w każdej chwili może on pojawić się również w naszym kraju. Zaganiacze małe przylatują do Europy niezwykle późno, bo najwcześniej w samej końcówce maja. Czerwiec zatem to najlepsza pora by ptaka tego szukać, a przede wszystkim nasłuchiwać jego śpiewu w odpowiednich biotopach. Największa szansa na jego spotkanie jest w północno-wschodniej Polsce.

Śpiew zaganiacza małego. 9.06.2008., okręg Iwanowo na NEE od Moskwy, Rosja. Fono. G. Neubauer.

Śpiew najbardziej przypomina śpiew trzczinniczka Acrocephalus scirpaceus, jest jednak dość cichy oraz bardziej spieszny, szczebiotliwy i mamroczący.

Czytaj dalej »

Pliszka cytrynowa Motacilla citreola to stosunkowo nowy nabytek w awifaunie lęgowej Polski. Wciąż gniazduje skrajnie nielicznie, choć w niektórych miejscach wykształciły się już stałe lęgowiska, a pojedyncze nowe pary lęgowe pojawiają się w różnych rejonach kraju.

Obserwując pliszki cytrynowe w okresie lęgowym, zauważyłem, iż rozpoznawanie płci u tego gatunku, wcale nie jest tak łatwe i oczywiste. Dobrze wybarwione samce są charakterystyczne jak osobnik na fotografii obok.

Niektóre samce w 2. kalendarzowym roku życia wyglądają jednak inaczej, czego klasycznym przykładem jest zaprezentowany na fotografii po lewej ptak. Dla porównania samica w 2. kalendarzowym roku życia (po prawej). Tego typu zmienność ubarwienia występująca u samców w ich pierwszej wiośnie, może powodować błedne oznaczanie płci niektórych osobników, zarówno samców jak i samic. Tego typu kilka przypadków już odnotowałem.

Aby lepiej opisać zauważoną zmienność potrzebna jest dobra i reprezentatywna dokumentacja. W tym miejscu proszę więc obserwatorów o kontakt i przesyłanie własnych fotografii pliszek cytrynowych. Najbardziej cenne będą fotografie ptaków obu płci tworzących parę lęgową.

Wszystkich którzy mogą pomóc proszę o kontakt i przesyłanie fotografii na mój adres:

marfaber (at) poczta.onet.pl